Orthodontics & Dentofacial Orthopedicsऑर्थोडॉन्टिक्स आणि डेन्टोफेशियल ऑर्थोपेडिक्स

The Department of Orthodontics & Dentofacial Orthopaedics at Government Dental College & Hospital, Jalgaon is dedicated to excellence in undergraduate dental education, patient care, research, and community service. The department specializes in the diagnosis, prevention, interception, and correction of malocclusion, dentofacial abnormalities, and craniofacial growth disturbances with the objective of improving oral function, facial esthetics, and overall quality of life.
The department provides competency-based undergraduate education by integrating theoretical knowledge with preclinical and clinical training. Students are trained to identify developing malocclusions, understand craniofacial growth and development, diagnose orthodontic problems, and recognize cases requiring specialized orthodontic management.
Through evidence-based clinical practice, ethical patient care, interdisciplinary collaboration, and community outreach, the department strives to produce competent dental graduates capable of providing preventive and interceptive orthodontic care while promoting lifelong oral health.
________________________________________
Vision
To be a centre of excellence in Orthodontics & Dentofacial Orthopaedics by providing quality undergraduate education, evidence-based patient care, scientific advancement, and community-oriented oral healthcare.
________________________________________
Mission
• To impart quality undergraduate education through competency-based teaching and supervised clinical training.
• To provide ethical, affordable, and evidence-based orthodontic consultation and treatment services.
• To train students in the diagnosis, prevention, interception, and management of malocclusion.
• To promote early identification of developing orthodontic problems.
• To encourage research, scientific thinking, innovation, and lifelong learning.
• To organize Continuing Dental Education (CDE) programmes, workshops, and academic activities.
• To strengthen community awareness regarding early orthodontic intervention and preventive oral healthcare.
________________________________________
Objectives
• Develop competent undergraduate dental graduates in Orthodontics.
• Train students in diagnosis and treatment planning of malocclusion.
• Develop understanding of craniofacial growth and development.
• Promote preventive and interceptive orthodontics.
• Encourage ethical practice and patient-centred care.
• Foster communication skills, professionalism, and interdisciplinary collaboration.
• Improve awareness regarding early orthodontic treatment and oral health.
________________________________________
Faculty
The Department of Orthodontics & Dentofacial Orthopaedics is supported by dedicated faculty committed to excellence in teaching, patient care, and academic development.
Faculty Member Designation
Dr. Priyanka Mantri Assistant Professor
________________________________________
Undergraduate (BDS) Teaching Programme
The department conducts undergraduate teaching in accordance with the curriculum prescribed by the Dental Council of India (DCI) and Maharashtra University of Health Sciences (MUHS).
Theoretical Training
Students are taught:
• Introduction to Orthodontics
• Growth and Development of Craniofacial Structures
• Etiology of Malocclusion
• Classification of Malocclusion
• Diagnosis and Treatment Planning
• Orthodontic Records and Study Models
• Cephalometrics (Introduction)
• Preventive Orthodontics
• Interceptive Orthodontics
• Fixed and Removable Orthodontic Appliances (Introduction)
• Functional Appliances (Introduction)
• Orthodontic Retention
• Orthodontic Emergencies
• Interdisciplinary Orthodontic Care
Clinical Training
Students receive supervised clinical training in:
• Patient Examination
• Orthodontic Case History
• Diagnosis of Malocclusion
• Study Model Analysis
• Space Analysis
• Orthodontic Records
• Oral Hygiene Instructions for Orthodontic Patients
• Preventive and Interceptive Orthodontic Procedures
• Clinical Case Discussions
• Referral of Complex Orthodontic Cases
________________________________________
Clinical Services
The department provides comprehensive orthodontic services including:
• Orthodontic Consultation
• Diagnosis of Malocclusion
• Preventive Orthodontic Care
• Interceptive Orthodontic Procedures
• Habit-Breaking Appliances
• Space Maintainers
• Growth Assessment
• Orthodontic Records
• Patient Counselling
• Referral for Comprehensive Orthodontic Treatment
________________________________________
Clinical Facilities
The department is equipped with:
• Undergraduate Orthodontic Clinic
• Orthodontic Consultation Area
• Diagnostic Records Section
• Study Model Laboratory
• Cephalometric Tracing Facilities
• Orthodontic Instruments
• Sterilization Facilities
• Audiovisual Teaching Aids
• Digital Photography Facilities (where available)
• Patient Waiting Area
________________________________________
Teaching Methodology
The department follows competency-based education through:
• Interactive Lectures
• Demonstrations
• Chairside Clinical Teaching
• Small Group Discussions
• Case-Based Learning
• Problem-Based Learning
• Clinical Seminars
• Journal Discussions
• Self-Directed Learning
• Internal Assessment
• Objective Structured Clinical Examination (OSCE)
________________________________________
Academic Activities
The department regularly conducts:
• Clinical Case Presentations
• Seminars
• Journal Clubs
• Continuing Dental Education (CDE) Programmes
• Hands-on Workshops
• Guest Lectures
• Clinical Audits
• Interdepartmental Academic Meetings
________________________________________
Community Outreach
The department actively participates in:
• School Dental Health Programmes
• Malocclusion Screening Camps
• Oral Health Awareness Programmes
• Preventive Orthodontic Awareness Activities
• Rural Dental Health Camps
• Community Screening Programmes
• Oral Hygiene Education
• Parent Counselling Programmes
________________________________________
Patient Care Philosophy
The department is committed to:
• Early diagnosis and timely intervention
• Ethical and evidence-based patient care
• Patient-centred treatment planning
• Functional and esthetic improvement
• Prevention of developing malocclusion
• Strict infection control and patient safety
• Compassionate and respectful healthcare
________________________________________
Core Values
• Excellence
• Integrity
• Compassion
• Professionalism
• Accountability
• Innovation
• Teamwork
• Patient-Centred Care
• Lifelong Learning
• Social Responsibility
________________________________________
Future Goals
The department aims to:
• Strengthen competency-based undergraduate education.
• Upgrade orthodontic diagnostic and teaching facilities.
• Promote preventive and interceptive orthodontics.
• Encourage undergraduate research and scientific publications.
• Organize regular Continuing Dental Education (CDE) programmes.
• Strengthen interdisciplinary patient care.
• Expand community-based orthodontic screening programmes.
• Introduce digital orthodontic records and advanced diagnostic technologies.
________________________________________
Department Motto
“Aligning Smiles • Guiding Growth • Building Confidence.”

शासकीय दंत महाविद्यालय व रुग्णालय, जळगाव येथील दंतव्यंगोपचारशास्त्र विभाग हा पदवीपूर्व (BDS) दंत शिक्षण, उत्कृष्ट रुग्णसेवा, संशोधन आणि समाजाभिमुख कार्यासाठी समर्पित आहे. हा विभाग दातांच्या विसंगत मांडणी (Malocclusion), जबडा व चेहऱ्याच्या वाढीतील विकृती तसेच दंतमुख विकासातील असामान्यता यांचे निदान, प्रतिबंध, प्रारंभिक हस्तक्षेप (Interceptive Treatment) आणि योग्य उपचार यामध्ये विशेष कार्य करतो. यामागील प्रमुख उद्दिष्ट म्हणजे रुग्णांचे चर्वण कार्य, चेहऱ्याचे सौंदर्य, बोलण्याची क्षमता आणि एकूण जीवनमान उंचावणे.
विभागात पदवीपूर्व विद्यार्थ्यांना कौशल्याधारित (Competency-Based) शिक्षणपद्धतीद्वारे सैद्धांतिक ज्ञानासोबतच पूर्व-नैदानिक (Preclinical) आणि नैदानिक (Clinical) प्रशिक्षण दिले जाते. विद्यार्थ्यांना जबडा व चेहऱ्याच्या वाढीचा अभ्यास, दातांच्या विसंगतींचे निदान, उपचार नियोजन तसेच तज्ज्ञ उपचाराची आवश्यकता असलेल्या रुग्णांची ओळख करून देण्याचे प्रशिक्षण दिले जाते.
पुराव्यावर आधारित (Evidence-Based) उपचारपद्धती, नैतिक वैद्यकीय आचरण, बहुविभागीय समन्वय आणि समाजाभिमुख कार्यक्रमांच्या माध्यमातून हा विभाग सक्षम, कुशल आणि जबाबदार दंतवैद्य घडविण्यास कटिबद्ध आहे.
________________________________________
दृष्टी (Vision)
उत्कृष्ट पदवीपूर्व शिक्षण, दर्जेदार रुग्णसेवा, वैज्ञानिक प्रगती, संशोधन आणि समाजाभिमुख दंतआरोग्य सेवांच्या माध्यमातून दंतव्यंगोपचारशास्त्र क्षेत्रातील उत्कृष्टतेचे केंद्र म्हणून विकसित होणे.
________________________________________
ध्येय (Mission)
• कौशल्याधारित अध्यापन व पर्यवेक्षित नैदानिक प्रशिक्षणाद्वारे दर्जेदार पदवीपूर्व शिक्षण प्रदान करणे.
• नैतिक, परवडणाऱ्या आणि पुराव्यावर आधारित कवळी उपचार सेवा उपलब्ध करून देणे.
• दातांच्या विसंगतींचे निदान, प्रतिबंध, प्रारंभिक हस्तक्षेप व व्यवस्थापन यामध्ये विद्यार्थ्यांना प्रशिक्षित करणे.
• लहान वयात कवळीतील समस्या ओळखण्याबाबत जनजागृती करणे.
• संशोधन, वैज्ञानिक दृष्टीकोन, नवोपक्रम आणि आजीवन शिक्षणाला प्रोत्साहन देणे.
• सतत दंत शिक्षण (CDE), कार्यशाळा आणि शैक्षणिक कार्यक्रमांचे आयोजन करणे.
• समाजामध्ये प्रतिबंधात्मक कवळी उपचार व मौखिक आरोग्याविषयी जागरूकता निर्माण करणे.
________________________________________
उद्दिष्टे
• दंतव्यंगोपचारशास्त्र विषयातील सक्षम पदवीधर दंतचिकित्सक तयार करणे.
• दातांच्या विसंगतींचे निदान व उपचार नियोजनाचे प्रशिक्षण देणे.
• जबडा व चेहऱ्याच्या वाढीबाबत सखोल ज्ञान विकसित करणे.
• प्रतिबंधात्मक व प्रारंभिक कवळी उपचारांना प्रोत्साहन देणे.
• नैतिक वैद्यकीय सेवा व रुग्णकेंद्रित उपचार पद्धती विकसित करणे.
• संवादकौशल्य, व्यावसायिकता आणि बहुविभागीय सहकार्य वाढविणे.
• लवकर कवळी उपचारांच्या महत्त्वाबाबत जनजागृती करणे.
________________________________________
प्राध्यापक वर्ग
दंतव्यंगोपचारशास्त्र विभागामध्ये अध्यापन, रुग्णसेवा आणि शैक्षणिक विकासासाठी समर्पित अनुभवी प्राध्यापक कार्यरत आहेत.
प्राध्यापकांचे नाव पदनाम
डॉ. प्रियांका मंत्री सहाय्यक प्राध्यापक
________________________________________
पदवीपूर्व (BDS) अध्यापन कार्यक्रम

विभागामध्ये दंतचिकित्सा परिषद (DCI) आणि महाराष्ट्र आरोग्य विज्ञान विद्यापीठ (MUHS) यांच्या अभ्यासक्रमानुसार अध्यापन केले जाते.
सैद्धांतिक अध्यापन
विद्यार्थ्यांना खालील विषय शिकविले जातात:
• जबडा व चेहऱ्याची वाढ आणि विकास
• दातांच्या विसंगतींची कारणे
• दातांच्या विसंगतींचे वर्गीकरण
• निदान व उपचार नियोजन
• ऑर्थोडॉन्टिक नोंदी व स्टडी मॉडेल्स
• सेफॅलोमेट्रिक विश्लेषण (परिचय)
• प्रतिबंधात्मक कवळी उपचार
• प्रारंभिक (Interceptive) कवळी उपचार
• स्थिर व काढता येणारी कवळी उपकरणे (परिचय)
• कार्यात्मक उपकरणे (Functional Appliances)
• उपचारानंतरची दातांची स्थिरता (Retention)
• बहुविभागीय कवळी उपचार
नैदानिक प्रशिक्षण
विद्यार्थ्यांना खालील बाबींमध्ये प्रत्यक्ष प्रशिक्षण दिले जाते:
• रुग्णाची तपासणी
• दातांच्या विसंगतींचे निदान
• स्टडी मॉडेल विश्लेषण
• स्पेस विश्लेषण
• ऑर्थोडॉन्टिक नोंदी तयार करणे
• प्रतिबंधात्मक व प्रारंभिक कवळी उपचार
• क्लिनिकल केस चर्चा
• गुंतागुंतीच्या रुग्णांचे तज्ज्ञांकडे संदर्भन
________________________________________
रुग्णसेवा
विभागात खालील सेवा उपलब्ध आहेत:
• दातांच्या विसंगतींचे निदान
• प्रतिबंधात्मक कवळी उपचार
• प्रारंभिक कवळी उपचार
• सवयी सुधारण्यासाठी उपकरणे (Habit Breaking Appliances)
• स्पेस मेंटेनर्स
• जबड्याच्या वाढीचे मूल्यमापन
• ऑर्थोडॉन्टिक नोंदी
• रुग्ण समुपदेशन
• सर्वसमावेशक कवळी उपचारासाठी तज्ज्ञांकडे संदर्भन
________________________________________
नैदानिक सुविधा
विभागामध्ये खालील सुविधा उपलब्ध आहेत:
• निदान नोंद विभाग
• स्टडी मॉडेल प्रयोगशाळा
• सेफॅलोमेट्रिक ट्रेसिंग सुविधा
• निर्जंतुकीकरण सुविधा
• दृकश्राव्य अध्यापन साधने
• डिजिटल छायाचित्रण सुविधा (उपलब्धतेनुसार)
• रुग्ण प्रतीक्षालय
________________________________________
अध्यापन पद्धती
विभागात कौशल्याधारित शिक्षणासाठी खालील पद्धतींचा अवलंब केला जातो:
• परस्परसंवादी व्याख्याने
• प्रात्यक्षिके
• खुर्चीशेजारी अध्यापन (Chairside Teaching)
• लहान गटातील चर्चा
• केस-आधारित अध्ययन
• समस्या-आधारित अध्ययन
• क्लिनिकल सेमिनार
• जर्नल क्लब
• स्वयंअध्ययन
• अंतर्गत मूल्यमापन
• ऑब्जेक्टिव्ह स्ट्रक्चर्ड क्लिनिकल एक्झामिनेशन (OSCE)
________________________________________
शैक्षणिक उपक्रम
• क्लिनिकल केस सादरीकरण
• सेमिनार
• जर्नल क्लब
• सतत दंत शिक्षण (CDE) कार्यक्रम
• प्रत्यक्ष प्रशिक्षण कार्यशाळा
• तज्ज्ञ व्याख्याने
• क्लिनिकल ऑडिट
• आंतरविभागीय शैक्षणिक बैठक
________________________________________
समाजाभिमुख उपक्रम
• शालेय दंत आरोग्य कार्यक्रम
• दातांच्या विसंगती तपासणी शिबिरे
• मौखिक आरोग्य जनजागृती कार्यक्रम
• प्रतिबंधात्मक कवळी उपचार जनजागृती
• ग्रामीण दंत आरोग्य शिबिरे
• समुदाय तपासणी शिबिरे
• मौखिक स्वच्छता शिक्षण
• पालक समुपदेशन कार्यक्रम
________________________________________
रुग्णसेवा तत्त्वज्ञान
विभाग खालील तत्त्वांवर कार्य करतो:
• लवकर निदान व वेळेवर उपचार
• नैतिक व पुराव्यावर आधारित उपचार
• रुग्णकेंद्रित उपचार नियोजन
• कार्यक्षम व सौंदर्यपूर्ण परिणाम
• दातांच्या विसंगतींचा प्रतिबंध
• कठोर निर्जंतुकीकरण व रुग्ण सुरक्षा
• संवेदनशील, सन्मानपूर्वक व गुणवत्तापूर्ण आरोग्यसेवा
________________________________________
मूल्ये
• उत्कृष्टता
• प्रामाणिकपणा
• करुणा
• व्यावसायिकता
• उत्तरदायित्व
• नवोपक्रम
• संघभावना
• रुग्णकेंद्रित सेवा
• आजीवन शिक्षण
• सामाजिक उत्तरदायित्व
________________________________________
भविष्यातील उद्दिष्टे
• कौशल्याधारित पदवीपूर्व शिक्षण अधिक सक्षम करणे.
• प्रतिबंधात्मक व प्रारंभिक उपचारांना चालना देणे.
• पदवीपूर्व संशोधन व वैज्ञानिक प्रकाशनांना प्रोत्साहन देणे.
• नियमित CDE कार्यक्रम व कार्यशाळा आयोजित करणे.
• बहुविभागीय रुग्ण व्यवस्थापन अधिक बळकट करणे.
• समाजामध्ये तपासणी व जनजागृती कार्यक्रमांचा विस्तार करणे.
• डिजिटल ऑर्थोडॉन्टिक नोंदी व आधुनिक निदान तंत्रज्ञानाचा वापर वाढविणे.
________________________________________
विभागाचे बोधवाक्य
"सुंदर हास्याची जुळवाजुळव • योग्य वाढीस मार्गदर्शन • आत्मविश्वासाची जडणघडण."